Lê Thành Tâm

Chuyên gia tư vấn chăm sóc mắt

HIỂU VỀ MẮT

Kiến thức chuyên môn giúp bạn chăm sóc đôi mắt toàn diện

Cấu tạo mắt - Cửa sổ tâm hồn tuyệt diệu của tạo hoá

Đôi mắt là một trong những kiệt tác hoàn hảo nhất mà tạo hóa ban tặng cho con người - "cửa sổ tâm hồn" giúp ta nhìn thấy, cảm nhận và kết nối với thế giới xung quanh. Tuy nhiên, ít ai hiểu được rằng phía sau sự trong veo ấy là một hệ thống cấu trúc tinh vi, hoạt động đồng bộ từng phần nghìn giây để mang lại hình ảnh rõ nét.

Hình ảnh cấu tạo mắt người

Cấu tạo cơ bản của mắt người

Giác mạc (Cornea)

Lớp màng trong suốt phía trước mắt, như một "ống kính" đầu tiên giúp hội tụ ánh sáng.

Thủy tinh thể (Lens)

Tương tự như ống kính máy ảnh, có khả năng thay đổi độ cong để điều tiết hình ảnh gần - xa.

Mống mắt và đồng tử (Iris & Pupil)

Quy định lượng ánh sáng đi vào mắt, hoạt động như "cửa trập" máy ảnh.

Võng mạc (Retina)

Là nơi chứa hàng triệu tế bào cảm thụ ánh sáng, tiếp nhận hình ảnh và gửi tín hiệu lên não.

Dịch kính và dịch thể

Giúp duy trì hình dạng cầu mắt ổn định, đảm bảo ánh sáng truyền đi không bị tán xạ.

Từng bộ phận nhỏ bé đều đóng vai trò quan trọng, chỉ cần một phần gặp trục trặc - như đục thủy tinh thể, loạn thị, hay tổn thương võng mạc - đều có thể khiến thị lực suy giảm.

Mối nguy hại của tật khúc xạ đối với đôi mắt

"Tật khúc xạ" - nghe qua tưởng nhỏ, nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực và mù lòa có thể phòng tránh được trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, tỷ lệ học sinh mắc cận, viễn, loạn thị đang tăng nhanh, đặc biệt ở đô thị lớn.

Hình ảnh minh họa tật khúc xạ

Tật khúc xạ là gì?

Khúc xạ là khả năng bẻ cong tia sáng khi đi qua các môi trường trong suốt của mắt (giác mạc, thủy tinh thể) để hình ảnh rơi đúng trên võng mạc.
Khi cấu trúc này bị sai lệch, hình ảnh không hội tụ đúng vị trí, gây ra các tật:

Cận thị

Hình ảnh rơi trước võng mạc - nhìn gần rõ, xa mờ

Viễn thị

Hình ảnh rơi sau võng mạc - nhìn xa rõ, gần mờ

Loạn thị

Hình ảnh rơi nhiều điểm trên võng mạc, hình ảnh méo mó

Tác hại của tật khúc xạ

Giảm chất lượng học tập

Trẻ em cận thị sớm khó tiếp thu bài học, người lớn giảm khả năng tập trung.

Tăng nguy cơ nhược thị, lé mắt

Đặc biệt ở trẻ dưới 8 tuổi, nếu không can thiệp sớm.

Ảnh hưởng sức khỏe toàn thân

Đau đầu, mỏi cổ, rối loạn giấc ngủ do mắt phải điều tiết liên tục.

Nguy cơ bệnh lý nặng hơn

Cận thị nặng có thể dẫn đến bong võng mạc, thoái hóa hoàng điểm - tổn thương không thể phục hồi.

Tật khúc xạ không đáng sợ - chỉ cần phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Tuổi già và bệnh lý mắt

Tuổi càng cao, cơ thể dần lão hóa - và đôi mắt cũng không ngoại lệ. Hầu hết người trên 50 tuổi đều gặp phải ít nhất một vấn đề về thị lực, từ nhẹ như mỏi mắt, mờ mắt đến nặng như cườm, tăng nhãn áp hay thoái hóa võng mạc.

Hình ảnh tuổi già và bệnh lý mắt

Những bệnh lý mắt thường gặp ở người lớn tuổi

1. Đục thủy tinh thể (Cườm khô, Cườm đá)

Thủy tinh thể mất trong suốt, ánh sáng không đi qua được, gây mờ dần thị lực.

2. Tăng nhãn áp (Cườm nước)

Áp lực trong mắt tăng, chèn ép thần kinh thị giác - nếu không điều trị kịp có thể dẫn đến mù lòa.

3. Thoái hóa hoàng điểm

Nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực trung tâm ở người trên 60 tuổi

4. Bệnh võng mạc đái tháo đường

Xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường lâu năm, gây tổn thương vi mạch võng mạc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.

💙 Giải pháp bảo vệ mắt tuổi trung niên

  • Khám mắt định kỳ ít nhất 1 lần/năm

  • Theo dõi bệnh lý toàn thân (tiểu đường, huyết áp)

  • Ăn uống nhiều rau xanh, cá biển, thực phẩm giàu omega-3 và lutein

  • Giữ tinh thần lạc quan, tập thể dục nhẹ nhàng giúp lưu thông máu vùng mắt.

Tuổi già không đồng nghĩa với bóng tối. Nếu được quan tâm và chăm sóc đúng cách, đôi mắt vẫn có thể sáng rõ, giúp ta tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của cuộc sống.

Đừng để nhược thị cản trở ánh sáng của con

Trong hành trình phát triển của trẻ, đôi mắt chính là “ngọn đèn soi đường” giúp các em khám phá thế giới, học tập và nuôi dưỡng ước mơ. Thế nhưng, có một “kẻ thù thầm lặng” đang âm thầm lấy đi ánh sáng ấy - nhược thị.

Hình ảnh nhược thị ở trẻ em

Nhược thị là gì?

Nhược thị (amblyopia) là tình trạng thị lực ở một hoặc cả hai mắt kém phát triển, dù cấu trúc mắt hoàn toàn bình thường và không có tổn thương thực thể. Nguyên nhân chủ yếu là não bộ không nhận được tín hiệu rõ ràng từ mắt yếu, lâu dần “bỏ quên” mắt đó, khiến khả năng nhìn bị giảm vĩnh viễn nếu không can thiệp sớm.

⏰ Tình trạng này thường xuất hiện ở trẻ từ 3 - 8 tuổi, độ tuổi mà hệ thị giác đang phát triển mạnh.

Nguyên nhân thường gặp

  • Tật khúc xạ không được phát hiện kịp thời (cận thị, viễn thị, loạn thị)

  • Lác mắt (lé) khiến hai mắt không nhìn cùng hướng

  • Che phủ mắt kéo dài (như do sụp mí, đục thể thủy tinh bẩm sinh)

Nếu những biểu hiện này xuất hiện, phụ huynh cần đưa trẻ đến kiểm tra mắt sớm để được chẩn đoán và can thiệp đúng cách.

Nhược thị có thể điều trị được không?

Câu trả lời là CÓ - nếu được phát hiện và can thiệp sớm!

Việc điều trị nhược thị cần sự kiên trì và kết hợp giữa bác sĩ, chuyên viên thị lực và phụ huynh. Các phương pháp thường bao gồm:

Đừng để nhược thị trở thành rào cản trên hành trình trưởng thành của con. Một cuộc kiểm tra mắt định kỳ có thể thay đổi cả tương lai thị giác.
Bởi với đôi mắt sáng khỏe, con có thể nhìn thấy không chỉ thế giới quanh mình - mà còn nhìn thấy chính ước mơ của mình rõ hơn bao giờ hết.